Türkçe Öğretmenlerinin Ortaokul Öğrencilerinin Yazma Becerilerine İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi
Türkçe öğretiminde diğer dil becerileri gibi yazma becerisini de geliştirmek eğitim programının ve Türkçe dersinin temel amaçlarından biridir. Özellikle son yıllarda öğrencilerinin yazma becerilerinin zayıfladığı dikkati çekmektedir. Hem gelişen ve değişen teknoloji, hem de ülkemizde uygulanan çoktan seçmeli sınavlar öğrencilerin yazmaya karşı olumsuz bir tutum geliştirmelerine sebep olmuştur. Öğrencilerin yazma becerilerinin geliştirilmesinde ve yazmaya karşı olan ön yargılarının yıkılmasında temel görev öğretmenlere düşmektedir. Bu bağlamda bu araştırmada, Türkçe öğretmenlerinin ortaokul öğrencilerinin yazma becerilerine yönelik görüşlerini derinlemesine inceleyerek, mevcut öğretim stratejilerinin etkinliğini, karşılaşılan zorlukları ve elde edilen başarı ile eksiklikleri ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu doğrultuda en az beş yıllık eğitim tecrübesine sahip on beş öğretmen araştırmaya dâhil edilmiştir. Araştırmada nitel araştırma deseni kullanılmış, bu yönteme bağlı olarak yarı yapılandırılmış görüşme formu ile öğretmenlerden görüş alınmıştır. Alınan görüşler içerik analizi yöntemine göre MAXQDA 24 programı ile analiz edilmiş. Analiz sonucunda tema, kategori ve kodlar oluşturulmuştur. Araştırmadan elde edilen bulgulara bakıldığında Türkçe öğretmenleri; öğrencilerin en çok motivasyon ve odaklanma sorunu yaşadıklarını, ayrıca yeterli okuma alışkanlıkları olmadığından kendini ifade sürecinde sorun yaşadıklarını belirtmişlerdir. Bununla birlikte öğrenci ürünlerinde en çok büyük harf kullanımı sorunu ile karşılaşıldığı belirtilmektedir. Öğretmenlerin, öğrencilerin yazılı ürünlerde yaptıkları hatalara geri dönüt verme yöntemlerinden en çok öğrenci hatalarını renkli kalemle işaretleyip doğruları gösterme yolunu tercih ettikleri ortaya çıkan bir diğer sonuçtur. Öğretmenlerin yazma becerilerini geliştirmek amacıyla en çok hikâye yazdırma ve kompozisyon yazdırma yöntemini tercih ettikleri görülmektedir. Ayrıca Türkçe öğretmenleri öğrencilerinin yazma becerisinin geliştirilmesi amacıyla günlük yazma çalışmasının gerekliği olduğu ve okuma becerisinin de yazma becerisiyle doğrudan ilişkili olduğu yönünde görüş belirtmişlerdir.
Anahtar Kelimeler: Yazma becerisi, yazma hataları, öğretmen görüşleri
Baker, L. (2013). Metacognitive strategies. In International guide to student achievement (pp. 419-421). Routledge . https://doi.org/10.4324/9780203850398
Baker, S. K., Shanahan, T., Linan-Thompson, S., Collins, P., & Scarcella, R. (2007). Effective Literacy and English Language Instruction for English Learners in the Elementary Grades. IES Practice Guide. NCEE 2007-4011. What Works Clearinghouse.
Berninger, V. W., Nielsen, K. H., Abbott, R. D., Wijsman, E., & Raskind, W. (2008). Writing problems in developmental dyslexia: Under-recognized and under-treated. Journal of school psychology, 46(1), 1-21. https://doi.org/10.1016/j.jsp.2006.11.008
Creswell, J. W., & Poth, C. N. (2016). Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches. Sage publications.
Earl-Babbie, M. (2013). The practice of social research. Wadsworth, Thomson Learning Inc, 20(3), 382-405.
Flower, L., & Hayes, J. R. (1981). A cognitive process theory of writing. College Composition & Communication, 32(4), 365-387. https://doi.org/10.58680/ccc198115884
Graham, S. (2018). Introduction to Conceptualizing Writing. Educational Psychologist, 53(4), 217–219. https://doi.org/10.1080/00461520.2018.1514303
Graham, S., & Harris, K. (2000). The Role of Self-Regulation and Transcription Skills in Writing and Writing Development. Educational Psychologist, 35(1), 3–12. https://doi.org/10.1207/S15326985EP3501_2
Graham, S., & Harris, K. R. (2013). Self-regulation and strategy instruction for students who find writing and learning challenging. In The science of writing (pp. 347-360). Routledge. https://doi.org/10.4324/9780203811122
Graham, S., & Perin, D. (2007). What We Know, What We Still Need to Know: Teaching Adolescents to Write. Scientific Studies of Reading, 11(4), 313–335. https://doi.org/10.1080/10888430701530664
Graham, S., & Perin, D. (2007). Writing next-effective strategies to improve writing of adolescents in middle and high schools.
Hayes, J. R., & Flower, L. S. (1980). Writing as problem solving. Visible language, 14(4).
Hillocks, G. (1986). Research on written composition: New directions for teaching. National Conference on Research in English.
Hyland, K. (2016). Methods and methodologies in second language writing research. System, 59, 116-125. https://doi.org/10.1016/j.system.2016.05.002
Kocaman, G., & Uysal, B. (2019). Ortaokul öğrencilerinin yazma becerileri: Sorunlar ve çözüm önerileri. İstanbul, Türkiye, Pegem Akademi.
Kleiman, A. B. (2004). Abordagens da leitura. Scripta, 7(14), 13-22.
MacArthur, C. A., & Philippakos, Z. A. (2013). Self-regulated strategy instruction in developmental writing: A design research project. Community College Review, 41(2), 176-195. https://doi.org/10.1177/0091552113484
Mayring, P. (2014). Qualitative content analysis: theoretical foundation, basic procedures and software solution.
McCutchen, D. (2011). The knowledge-telling and knowledge-transforming models of writing: Further evidence. Journal of Writing Research, 3(1), 63–80. https://doi.org/10.17239/jowr-2011.03.01.3
Miles, M. B., & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook.
Myhill, Debra., & Watson, Annabel (2011). Teaching writing. Becoming a reflective English teacher, 58-72.
Öztürk, A. (2011). Ortaokul öğrencilerinde yazma becerilerinin geliştirilmesinde öğretmen tutumunun rolü. Eğitim ve Bilim Dergisi, 36(170), 45–62.
Pajares, F. (2003). Self-efficacy beliefs, motivation, and achievement in writing: A review of the literature. Reading & Writing Quarterly, 19(2), 139-158. https://doi.org/10.1080/10573560308222
Pajares, F., & Johnson, M. J. (1994). Confidence and competence in writing: The role of self-efficacy, outcome expectancy, and apprehension. Research in the Teaching of English, 28(3), 313-331. https://doi.org/10.58680/rte199415378
Patton, M. Q. (2015). Qualitative research & evaluation methods: Integrating theory and practice (4th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage.
Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Intrinsic and extrinsic motivations: Classic definitions and new directions. Contemporary educational psychology, 25(1), 54-67. https://doi.org/10.1006/ceps.1999.1020
Scardamalia, M., & Bereiter, C. (1987). Knowledge telling and knowledge transforming in written composition. Advances in applied psycholinguistics, 2, 142-175.
Seow, A. (2002). The writing process and process writing. Methodology in language teaching: An anthology of current practice, 315(320), 67.
Tisdell, E. J., Merriam, S. B., & Stuckey-Peyrot, H. L. (2025). Qualitative research: A guide to design and implementation.
Troia, G. (2014). Evidence-based practices for writing instruction. Document No. IC-5, Ic.
Tuncer, B., & Yıldız, S. (2019). Yazma sürecinde öğretmen görüşlerinin etkisi: Bir durum çalışması. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 12(3), 103–118.
Worthington, D. L., & Bodie, G. D. (Eds.). (2017). The sourcebook of listening research: Methodology and measures.
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2006). Araştırma yöntemleri ve ölçme: Kavramlar, ilkeler ve teknikler. Ankara, Türkiye: Pegem Akademi.
Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Eğitimde nitel araştırma yöntemleri: Teoriden uygulamaya. Eğitim ve Bilim Dergisi, 46(2), 33-55.
Zimmerman, B. J. (2000). Self-efficacy: An essential motive to learn. Contemporary educational psychology, 25(1), 82-91. https://doi.org/10.1006/ceps.1999.1016