İlkokul Fen Bilimleri Dersi 2018 ve 2024 Programlarının Karşılaştırılması
Bu çalışmada, 2018 ve 2024 Fen Bilimleri Öğretim Programları karşılaştırılarak, programların felsefi yaklaşımları, öğretim yöntemleri, kazanımları, ders saatleri, öğrenme alanları, değerler eğitimi ve ölçme-değerlendirme süreçleri açısından nasıl bir değişim geçirdiği analiz edilmiştir. Araştırma, nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yöntemi kullanılarak gerçekleştirilmiş ve Milli Eğitim Bakanlığı tarafından yayımlanan öğretim programları içerik analizi ile değerlendirilmiştir. Bulgular, 2024 programının daha bütüncül, disiplinler arası ve öğrenci merkezli bir yapıya sahip olduğunu göstermektedir. Öğretim yöntemleri açısından aktif öğrenme tekniklerine daha fazla yer verilmiş, bilimsel süreç becerileriyle birlikte etik ve sürdürülebilirlik temelli bir yaklaşım benimsenmiştir. Ayrıca, kazanım sayısının azaltıldığı ve öğrenme süreçlerinin daha derinlemesine öğrenmeyi destekleyecek şekilde yapılandırıldığı tespit edilmiştir. Ölçme ve değerlendirme süreçlerinde ise süreç odaklı, beceri temelli ve çok yönlü değerlendirme yöntemlerinin ağırlık kazandığı belirlenmiştir. Çalışmanın bulguları, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli’nin fen bilimleri eğitiminde daha yenilikçi ve çağdaş bir anlayışı benimsediğini göstermektedir. Programın sınıf içi uygulamalarının değerlendirilmesi için deneysel araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Anahtar Kelimeler: Fen Bilimleri, , Maarif Model, Öğretim Yöntem ve Teknikler
Berg, B. L. & Lune H. (2016). Giriş. A. Arı (Çev. Ed.) ve M. Koçyiğit (Çev.). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (Orijinal eserin yayın tarihi 5. Baskı, s. 11-31) içinde. Eğitim Yayınevi (2016, 9. Baskı).
Demiralp, N. (2017). Coğrafya öğretiminde programların tasarımı ve program öğeleri açısından incelenmesi ve 2017 öğretim programı. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 6(17), 521-545.
Demirel, Ö. (2020). Eğitimde program geliştirme kuramdan uygulamaya. Pegem Akademi Yayıncılık.
Diker Coşkun, Y. (2024). 2024 Öğretim Programları İnceleme Raporu.
Erden, M. (1998). Eğitim program geliştirme. Anı Yayıncılık.
Kıryak, Z., Kozaklı Ülger, T., Buğra Ülger, B., Bozkurt, I., & Çepni, S. (2024). 2018 ve 2024 ilk ve ortaokul fen bilimleri ve matematik dersleri öğretim programları öğrenme çıktılarının karşılaştırılması ve beceriler açısından incelenmesi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(44), 3054-3089
Kozikoğlu, İ. (2024). Değişen fen bilimleri dersi öğretim programında öğrenci profili. F. Taşkın Ekici & H. Çelik (Edt.), Bütüncül eğitim yaklaşımına göre etkinlik temelli fen öğretimi (ss.1-15). Eğiten Kitap.
Miles, M. B. & Huberman, A. M. (2021). Giriş. S. Akbaba Altun & A. Ersoy (Çev. Ed.) ve A. Ç. Kılınç (Çev). Genişletilmiş bir kaynak kitap: nitel veri analizi (4. baskı, s. 1-15) içinde. Pegem Akademi. (Orijinal eserin yayın tarihi 1994, 2. baskı).
Milli Eğitim Bakanlığı [MEB], (2024). Türkiye yüzyılı maarif modeli: öğretim programları ortak metni. Talim Terbiye Kurulu, Ankara.
Milli Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2018). İlköğretim fen ve teknoloji dersi (3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar) öğretim programı. Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı.
Milli Eğitim Bakanlığı [MEB]. (2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli: Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı.
Özerbaş, M. A. & Koç, M. (2022). Türkiye’de Cumhuriyetten günümüze ilkokul eğitim programlarının incelenmesi. Journal of Turkic Civilization Studies, 3(2), 95-105.
Patton, M. Q. (2018). Nitel araştırmada stratejik temalar. M. Bütün & S. B. Demir (Çev. Ed.) ve Y. Dede & F. I. Bilican (Çev). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri (2. baskı, s. 37-74) içinde. Pegem Akademi. (Orijinal eserin yayın tarihi 2001, 3. baskı).
Tutar, H. & Erdem, A. T. (2020). Örnekleriyle bilimsel araştırma yöntemleri ve Spss uygulamaları. Seçkin Yayıncılık.
URL, 1(2024). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli. https://tymm.meb.gov.tr/ogretim-programlari/fen-bilimleri-dersi adresinden 02.12.2024 tarihinde erişilmiştir.
Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. Baskı). Seçkin Yayıncılık.