Yapay Zeka Kullanım Politikası

AESD (Akademik Eğitim ve Sosyal Bilimler Dergisi), akademik araştırmalarda yapay zeka (YZ) teknolojilerinin etik ve sorumlu kullanımını teşvik etmektedir. Bu politika, Committee on Publication Ethics (COPE), UNESCO Yapay Zeka Etiği Tavsiyeleri (2021) ve European Code of Conduct for Research Integrity (ALLEA, 2023) gibi uluslararası etik yönergeler doğrultusunda hazırlanmıştır.

1. Şeffaflık ve Beyan Zorunluluğu

Yazarlar, araştırmalarında veya yazım sürecinde yapay zeka tabanlı araçlar (örneğin ChatGPT, Grammarly, Elicit, Scite vb.) kullanmışlarsa bunu makalenin uygun bir bölümünde (örn. "Yöntem" veya "Teşekkür") açıkça belirtmelidir. Kullanılan yapay zeka aracı ve amacı (örneğin, dil düzenleme, veri analizi, öneri oluşturma vb.) detaylandırılmalıdır.

2. Özgünlük ve Akademik Dürüstlük

  • Yazarlar, yapay zeka tarafından üretilen içeriklerin bilimsel doğruluğunu sağlamakla yükümlüdür.
  • YZ tarafından oluşturulan metinler doğrudan kopyalanmamalı, akademik kaynaklarla desteklenmeli ve bilimsel geçerliliği kontrol edilmelidir.
  • Makale içeriğinin tamamının veya büyük bir kısmının yapay zeka tarafından oluşturulması kabul edilemez ve etik ihlal olarak değerlendirilir.

3. Atıf ve Kaynak Kullanımı

  • Yapay zeka araçları bilimsel bir kaynak olarak kabul edilmediğinden, doğrudan atıf yapılamaz.
  • YZ araçlarının ürettiği içeriklerin geçerliliği, hakem denetiminden geçmiş akademik kaynaklarla doğrulanmalıdır.
  • Sahte referanslar veya yanlış yönlendirici atıflar etik ihlal olarak değerlendirilir.

4. Hakem ve Editör Sürecinde Yapay Zeka Kullanımı

  • Hakem ve editörler, bilimsel değerlendirme süreçlerinde yapay zeka araçlarını yalnızca yardımcı bir araç olarak kullanabilirler.
  • Karar alma süreçlerinde tamamen yapay zeka destekli değerlendirmeler kabul edilemez.
  • Hakemler, değerlendirme sürecinde yapay zeka kullanmışlarsa bunu editörlere bildirmekle yükümlüdür.

5. Veri Güvenliği ve Gizlilik

  • Yapay zeka araçlarına, etik kurallar gereği gizli bilgiler (yazarların kimliği, makale taslakları, hakem raporları vb.) yüklenmemelidir.
  • GDPR (Genel Veri Koruma Yönetmeliği) ve ilgili uluslararası veri gizliliği kurallarına uygun hareket edilmelidir.

6. Etik İhlaller ve Yaptırımlar

AESD, yapay zeka kullanımına ilişkin etik ihlallerde aşağıdaki adımları uygular:

  1. Şüpheli İçerik İncelemesi: Editör kurulu, yapay zeka destekli hileli içerikleri inceleme hakkına sahiptir.
  2. Yazar Bildirimi ve Savunma Talebi: Etik ihlal tespit edilirse, yazarlardan konuya ilişkin açıklama istenir.
  3. İntihal Politikasıyla Uyumlu İşlem: Yapay zeka destekli içerik manipülasyonu tespit edilirse, AESD’nin intihal politikası kapsamında işlem yapılır.
  4. Uluslararası İşbirliği: Gerektiğinde, etik ihlal raporları ilgili akademik kurumlara ve uluslararası yayıncılık etik kurullarına bildirilir.

AESD, yapay zekanın bilimsel araştırmalarda etik kullanımını desteklemekte olup, akademik dürüstlüğü koruma adına YZ araçlarının bilinçli ve sorumlu şekilde kullanılmasını teşvik etmektedir.